Over het ambacht van de moderator

'De term ‘moderator’ geniet in Nederland nog geen grote bekendheid. Vaker worden termen als gespreksleider of (dag)voorzitter gebruikt. Toch kent het woord ‘moderator’ een lange geschiedenis. Bovendien is ‘moderator’, gelet op de herkomst en definitie, een functionele duiding die beter past bij mensen die het ambacht als hun vak beschouwen dan de bekendere synoniemen. 

De herkomst van ‘moderator’ is gelegen in het Latijnse ‘moderatio’, waaraan drie betekenissen worden toegedicht die in de huidige uitvoering van het vak gecombineerd worden.

De eerste betekenis is het ‘matigen, intomen of beperken’ van iets; de tweede: ‘bestuur, regeling, leiding’; en de derde: ‘juiste maat, matiging, orde, harmonie’. Hiermee lijkt een tipje van de sluier opgelicht die over de term en het ambacht moderator ligt.

Toch is de integratie van deze drie betekenissen nog geen goede definitie van het moderne woord ‘moderator’. 

 
Fotografie Han Post, FotoAccent

In de visie van Attentum is een moderator: ‘Iemand die regelmatig openbare of besloten bijeenkomsten inhoudelijk en qua vorm op zodanige manier leidt dat het onderwerp op een passende wijze belicht wordt en beklijft bij de deelnemers.

De kerntaak van een moderator is een bijeenkomst, gesprek, discussie of debat in goede banen te leiden. Dat doet hij door vragen te stellen, deelnemers het woord te geven of ontnemen, samen te vatten, en deelnemers telkens weer terug te brengen naar het onderwerp dat centraal staat. Het doel dat hij voor zichzelf en de bijeenkomst stelt, is dat het onderwerp zodanig belicht wordt, dat het de aandacht van de deelnemers vasthoudt en dat de bijeenkomst de gedachten en soms zelfs het gedrag van de deelnemers in beweging brengt.

Om deze kerntaak goed te kunnen uitvoeren moet een moderator ook de randvoorwaarden voor een bijeenkomst bewaken of zelfs actief scheppen. Daarom treedt hij, waar mogelijk, al vroeg in het proces in. Zijn bijdrage kan liggen in de conceptuele architectuur, de doelbepaling, vormgeving van het programma en de invulling van het thema.

Heel concreet kan hij bijdragen aan de selectie van een zaal of sprekers, het maken van een draaiboek, een geluid- en lichtplan, advies over strategie of stellingen, het opstellen of redigeren van uitnodigingen of persberichten. In ieder geval inventariseert de moderator de wensen van zijn cliënt, verdiept hij zich in diens wereld, de achtergronden, hoofdrolspelers, sprekers, publiek en het thema van het evenement. Waar mogelijk is de moderator betrokken bij  het schrijven van teksten; zijn spreekkaart, redactionele teksten, bouwstenen voor de autocue of schermteksten'.

Tot slot:

'Een goede moderator moet onzichtbaar op de voorgrond kunnen treden. Zo, dat de aandacht naar de inhoud gaat'.